Avrupa Parlamentosu'ndaki siyasi gruplardan Avrupa Halk Partisi (AHP), dün Brüksel'de düzenlenen zirve toplantısında Güney Kıbrıs'ın Schengen bölgesine katılım sürecinin tamamlanmasına tam destek verdiğini açıkladı. Rum basını ise sürecin önündeki engellerin sürdüğüne ve tam üyeliğin bu yıl da gerçekleşemeyeceğine dikkat çekti.
Rum gazetesi Fileleftheros'un aktardığına göre, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis'in de katıldığı zirvenin ardından yayımlanan ortak açıklamada, Avrupa Komisyonu'nun Güney Kıbrıs'ın Schengen'e tam katılım adaylığına ilişkin değerlendirmesinin olumlu sonuçlanması ve konunun Konsey'de görüşülmeye başlanması memnuniyetle karşılandı. Açıklamada "askıda kalan adımların zamanında atılmasına" destek verildiği belirtilirken konu, Schengen 2026-2027 döngüsünün öncelikleri arasına alındı.
Ortak açıklamada ayrıca Rum yönetiminin "özlü Kıbrıs müzakerelerini yeniden başlatma çabaları" ile BM Genel Sekreteri'nin tüm ilgili tarafların katılımıyla gayriresmi genişletilmiş toplantı düzenleme girişimi de olumlu karşılandı. Türkiye'ye yapıcı iş birliği önerildiği, ancak Ankara'dan demokrasiye, hukuk devletine ve iyi komşuluk ilişkilerine saygı beklendiği ifade edilen metinde, Türkiye ile yürütülen görüşmelerde Yunanistan ve Güney Kıbrıs'a tam destek verildi. Doğu Akdeniz'de NATO çerçevesinde daha yakın iş birliğinin AB açısından büyük önem taşıdığı da vurgulandı.
AHP, Avrupa Birliği Antlaşması'nın üye devletler arasında karşılıklı yardımı düzenleyen 42'nci maddesinin 7'nci fıkrasının işletilmesini de desteklediğini açıkladı. Açıklamada, üye ülkelerin tarafsızlık geleneklerine saygı gösterilerek stratejik konularda ve kriz yönetiminde eşgüdümü güçlendirmek amacıyla bir Avrupa Güvenlik Konseyi kurulması önerisine de destek verildi.
Rum gazetesi Alithia ise Rum yönetiminin Schengen'e tam üyeliğin aralık ayında gerçekleşeceğini kesin bir dille açıklamasına rağmen hedefe ulaşılamadığını, bu yıl da aralık ayına yetişilemeyeceğini ve Hristodulidis hükümetinin artık 2027'yi işaret ettiğini yazdı.
Gazeteye göre Avrupa Komisyonu'nun Temmuz 2026'daki incelemesinde, önemli reformların hayata geçirilmesi ve bir dizi talebin karşılanmasının ardından Güney Kıbrıs'ın teknik hazırlık durumu olumlu bulundu; ancak adanın kendine özgü koşullarıyla ilgili 6 adım daha bulunuyor. Bunların en önemlisinin, AB hukukuna göre Birliğin dış sınırı sayılmayan Yeşil Hat olduğu belirtildi. Schengen rejiminin uygulanabilmesi için hattın uluslararası sınıra dönüştürülmeden insan geçişlerinin etkin biçimde denetlenmesi gerektiği aktarıldı.
Haberde buna örnek olarak, Güney Kıbrıs'taki bir hava ya da deniz limanından adaya giriş yapıp KKTC'ye geçen ve Ercan Havalimanı üzerinden adadan ayrılan üçüncü ülke vatandaşlarının gerçek çıkış noktasının Avrupa giriş-çıkış kayıt sistemine işlenemeyeceği gösterildi. İngiliz egemen üs bölgelerine Beyarmudu ve Akyar üzerinden yapılan geçişlerin de özel operasyonel düzenlemeler gerektirdiği kaydedildi. Diplomatik kaynaklara dayandırılan haberde, Hollanda ve Avusturya'nın sürece ilişkin kuşkularını dile getirdiği belirtildi.
Alithia, Hristodulidis'in Dışişleri Bakanlığı döneminden bu yana gerçekleşeceğini söylediği Rum vatandaşlarına yönelik ABD vize muafiyetinde de benzer bir tablo yaşandığını hatırlattı. Gazeteye göre başta "kesin" olarak verilen tarihler daha sonra "beklenti" olarak ifade edilmeye başlandı. Hristodulidis 10 Ocak 2025'te ABD vize muafiyeti listesine girişte son aşamaya gelindiğini açıklamış, ancak Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos Haziran 2026'da sürecin ABD'nin göç politikası nedeniyle dondurulduğunu duyurmuştu.
