Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Yrd. Doç. Dr. Gözde Okburan, meme kanserinden korunmada tek tek besinlere değil genel beslenme düzenine odaklanılması gerektiğini vurguladı. Okburan, sağlıklı vücut ağırlığının korunması ve Akdeniz tipi beslenmenin benimsenmesinin, değiştirilebilir risk faktörlerini azaltmada önemli rol oynadığını belirtti.
Meme kanserinin dünya genelinde kadınlarda en sık teşhis edilen kanser türü olmaya devam ettiğini hatırlatan Okburan, Dünya Sağlık Örgütü'ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) verilerine göre 2022'de yaklaşık 2,3 milyon kadının bu tanıyı aldığını aktardı. KKTC Sağlık Bakanlığı verilerine göre de 2019 ve 2020 yıllarında ülkede kadınlarda bildirilen kanser vakaları arasında meme kanserinin ilk sırada yer aldığını kaydetti.
Okburan, yaş, genetik yatkınlık ve hormonal özellikler gibi değiştirilemeyen faktörlerin yanı sıra vücut ağırlığı ve beslenme gibi yaşam tarzına bağlı etkenlerin de riski belirlediğini ifade etti. Fazla kilo ile meme kanseri arasındaki bağın özellikle menopoz sonrasında belirginleştiğini anlatan Okburan, bu dönemde yağ dokusunun önemli bir östrojen kaynağına dönüştüğünü, vücut yağındaki artışın hormonal ve metabolik dengeyi bozarak kronik inflamasyonu artırabildiğini söyledi. Hedefin yalnızca kilo vermek değil, sağlıklı ağırlığı uzun yıllar korumak olması gerektiğinin altını çizdi.
Sebze, meyve, tam tahıl, kuru baklagil, kuruyemiş ve zeytinyağı ağırlıklı, balığa yer veren, kırmızı et ve aşırı işlenmiş gıdaları sınırlayan Akdeniz tipi beslenmenin riski azaltabileceğine dair bilimsel kanıtlar bulunduğunu belirten Okburan, 2017'de International Journal of Cancer dergisinde yayımlanan bir araştırmaya dikkat çekti. Hollanda'da 55-69 yaş arasındaki 62 binden fazla kadının yaklaşık 20 yıl izlendiği çalışmada, bu beslenme modeline daha fazla uyan menopoz sonrası kadınlarda östrojen reseptörü negatif meme kanseri riskinin yaklaşık yüzde 40 daha düşük bulunduğunu, toplam ve ER-pozitif meme kanserinde ise aynı düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmadığını aktardı.
Brokoli, zerdeçal veya yeşil çay gibi besinleri "kanserden koruyan mucize besin" olarak görmenin mevcut bilimsel kanıtların ötesine geçtiğini söyleyen Okburan, Dünya Kanser Araştırma Fonu'nun (WCRF) 2025 tarihli kapsamlı değerlendirmesinin de bütüncül yaklaşımı desteklediğini belirtti. Buna göre sağlıklı kilonun korunması, fiziksel aktivitenin artırılması, sebze, meyve ve posadan zengin beslenme ile kırmızı ve işlenmiş et ve şekerli içeceklerin sınırlandırılmasının birlikte uygulanmasının riski azaltabileceğine dair güçlü kanıtlar bulunuyor.
Meme kanserinin çok faktörlü bir hastalık olduğunu ve hiçbir besin ya da beslenme modelinin onu tamamen engelleyemeyeceğini hatırlatan Okburan, alkolün sınırlandırılması ve düzenli fiziksel aktivitenin de önem taşıdığını ifade etti. Okburan, "Sağlıklı bir yaşam, tek bir doğru seçimden değil, her gün tekrarlanan doğru seçimlerin birikiminden oluşur" dedi.
