Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, yarın İstanbul'da Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan oluşan R4 ile bu ülkelere İngiltere, Almanya ve Fransa'nın katıldığı R4+E3 formatındaki dışişleri bakanları toplantılarına ev sahipliği yapacak. Anadolu Ajansı'nın Dışişleri kaynaklarına dayandırdığı bilgiye göre yedi ülke, R4+E3 formatında ilk kez Türkiye'nin girişimiyle bir araya gelecek.
Toplantılara Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan'ın katılması bekleniyor. Gündemin başında Filistin meselesi, Hürmüz'deki durum, Yemen'le bağlantılı gelişmeler ve Rusya-Ukrayna savaşına çözüm arayışları yer alıyor. Bakanların ayrıca R4 ve E3 ülkeleri arasında ilerleyen dönemde hayata geçirilebilecek işbirliği ve koordinasyon olanaklarını görüşmesi öngörülüyor.
Fidan'ın konuşmalarında bölgesel güvenliğin öncelikle bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesini gerektirdiğini ve Türkiye'nin bölgesel sahiplenmeyi esas alan işbirliği mekanizmalarını güçlendirmeye öncelik verdiğini vurgulaması bekleniyor. Fidan'ın, çatışmaların yeni alanlara yayılmasına ve bölgesel gerilimlerin daha geniş bir istikrarsızlığa dönüşmesine izin verilmemesi gerektiğini belirterek İsrail'in Filistin'deki işgalini, uzlaşmaz tutumunu ve bölgeye yayılan saldırganlığını Orta Doğu'daki gerilimlerin temel nedeni olarak bir kez daha öne çıkaracağı ifade ediliyor. Bakanın, Kudüs'ün tarihi ve hukuki statüsünü zedeleyecek ve iki devletli çözüme zarar verecek adımlardan kaçınılması gerektiğini söylemesi, İsrail'in yasa dışı yerleşimleri genişletmesi ve yerleşimci şiddetini teşvik etmesi karşısında uluslararası toplumu daha kararlı davranmaya çağırması da bekleniyor.
Fidan'ın ABD ile İran arasındaki anlaşmazlığın yalnızca diplomasi ve diyalogla çözülebileceğini, askeri yöntemlerin kalıcı çözüm getirmediği gibi bölgedeki kırılganlıkları artırdığını dile getirmesi öngörülüyor. Bakanın, Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı biçimde sağlanmasının bölgesel ve küresel istikrar açısından hayati olduğunu vurgulayacağı belirtiliyor. Fidan'ın ayrıca Husilerin Suudi Arabistan'da sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırılarına karşı Türkiye'nin Suudi Arabistan'ın güvenliğine desteğini teyit ederek Mekke Savunma İttifakı'nın dayanışma anlayışına dikkat çekmesi bekleniyor.
Suriye konusunda R4 ve E3 ülkelerinin istikrar ve refaha önemli katkılar sunduğunu belirtmesi beklenen Fidan'ın, İsrail'in Suriye'yi istikrarsızlaştırmaya yönelik eylemlerini sürdürdüğünün altını çizeceği aktarılıyor. Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin olarak ise Fidan'ın, Türkiye'nin Karadeniz'e kıyıdaş bir ülke olarak savaşın bu bölgeye yayılmasının önlenmesi ve sivil can kayıplarının sona ermesi için uyarılarını ve önerilerini taraflara iletmeyi sürdürdüğünü, savaşın diyalog ve diplomasiyle sona erdirilmesi için her türlü desteğe hazır olduğunu yinelemesi öngörülüyor.
R4 mekanizması, bölgesel sahiplenme anlayışıyla kalıcı istikrarı desteklemek ve bölgesel meselelerde diyaloğu güçlendirmek amacıyla Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından kuruldu. R4 dışişleri bakanları, ilki 18 Mart'ta Riyad'da olmak üzere bugüne kadar altı kez bir araya geldi; son toplantı 21 Eylül'de BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası sırasında New York'ta yapıldı. Almanya, İngiltere ve Fransa'dan oluşan E3 ise 2003'ten bu yana İran'ın nükleer programına ilişkin yürütülen üçlü diplomatik işbirliğinden doğdu ve zamanla farklı bölgesel ve uluslararası konularda ortak girişimlerde bulunan bir yapıya dönüştü.
