Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, son bir yılda üyelik yolunda en çok mesafe kat eden Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna için ayrı yol haritaları hazırlandığını duyurdu. Kos, Komisyonun aday ülkelere ilişkin güncel değerlendirmelerini içeren 2026 Genişleme Paketi'ni Avrupa Parlamentosu (AP) Dış İlişkiler Komitesine sundu.
Kos'un aktardığına göre Karadağ'a yönelik yol haritası, katılım antlaşmasının imzalanmasına kadar atılması gereken adımları kapsarken, diğer üç ülkenin belgeleri önümüzdeki bir yıl için belirlenen hedefleri içeriyor. Her ülkenin kendi reform performansıyla değerlendirileceğini vurgulayan Kos, üyelik koşullarının eksiksiz yerine getirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Karadağ'ın şu ana kadar 21 müzakere faslını geçici olarak kapattığını belirten Kos, geri kalan fasılların da yıl sonuna kadar aynı şekilde kapatılabileceğini değerlendirdi. "Karadağ'ın katılım antlaşması üzerindeki çalışmalar başladı" ifadesini kullanan Kos, ülkenin 2028 yılında AB'nin 28'inci üyesi olma yolunda ilerlediğini söyledi.
Arnavutluk'un temel konulardaki ara kriterleri karşılamasının ardından dört faslı geçici olarak kapattığını hatırlatan Kos, reformların sürmesi halinde ülkenin müzakereleri 2027 sonuna kadar tamamlayabileceğini ifade etti. Kos, reform sürecinde hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, basın özgürlüğü ve temel hakların korunmasının öncelikli başlıklar olduğunu kaydetti.
Moldova ve Ukrayna'nın kalan tüm müzakere kümelerini açmaya hazır olduğunu dile getiren Kos, AB Konseyinin kalan iki küme konusunda kısa sürede uzlaşmasını beklediklerini belirtti. Kos, Moldova'nın 2028 başında müzakereleri tamamlama hedefine ulaşabilmesi için reformlarını hızlandırması gerektiğini, Ukrayna'nın ise hukukun üstünlüğüne ilişkin ara kriterlere ve demokratik kurumlar ile kamu yönetimi reformuna dair yol haritalarının uygulanmasına öncelik vermesi gerektiğini söyledi.
Komisyon ayrıca aday ülkelerin üyelik öncesinde AB ile daha fazla bütünleşmesini amaçlayan yeni bir kademeli entegrasyon modeli sundu. Modelin hem aday ülkelere hem de üye devletlere fayda sağlayacağını belirten Kos, genişleme sürecindeki ülkelerle görüşmelerin 2027'nin ilk çeyreğinde başlayacağını, bu görüşmelerde mevcut tedbirlerin değerlendirilip yeni entegrasyon imkânlarının ele alınacağını açıkladı.
Kos, diğer aday ülkelere ilişkin değerlendirmelerinde Sırbistan'da özellikle ifade ve akademik özgürlük alanlarında gerileme yaşandığını, yeni hükümetin demokratik kurumları güçlendirmek için adım atabileceğini söyledi. Kuzey Makedonya'nın ilk müzakere kümesinin açılmasına yönelik kriterlerde teknik ilerleme kaydettiğini ancak taahhüt ettiği anayasa değişikliklerini tamamlaması gerektiğini belirten Kos, Bosna Hersek'te iktidar koalisyonunun işlerlik kazanamamasının reformları geciktirdiğini, Kosova'da ise kurumsal tıkanıklığa rağmen reform çalışmalarının son dönemde hızlandığını aktardı. Gürcistan'ın üyelik sürecinin fiilen durduğunu vurgulayan Kos, iktidar partisinin demokrasi, hukukun üstünlüğü ve temel haklar alanındaki adımlarının sürece zarar verdiğini, ancak yönetimin tutum değiştirmesi halinde ülkenin AB yolunun açık olduğunu ifade etti.
