Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da toplanacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) programı büyük ölçüde netleşti. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz'ın aktardığına göre konferans takvimi 12 tematik gün etrafında kurgulandı.
Kurnaz'ın verdiği bilgiye göre ilk gün "Gıda, Tarım ve Sağlık", ikinci gün ise enerji güvenliği, elektrifikasyon ve şebeke altyapısını kapsayan "Enerji ve Ulaşım" başlıkları işlenecek. 11-12 Kasım'daki Liderler Zirvesi'nde "Sıfır Atık" ve "Dirençli Şehirler" konuları masaya gelecek. Ardından "Finans ve Ticaret", "Çocuklar, Gençlik ve Eğitim", "Bilim ve Sanayi", "Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı", "İnsan ve Sosyal Kalkınma" günleri ile uygulamayı güçlendirmeye ayrılan "İmece" günü yer alacak; son gün ise nihai müzakerelere bırakıldı. Kurnaz, bu tablonun COP31'in "yeni kurallar yazan değil, verilmiş sözleri hayata geçiren bir konferans" olarak konumlandırıldığını gösterdiğini belirtti.
Önceki COP toplantılarında liderlerin müzakerelerin ilk günlerinde bir araya geldiğini hatırlatan Kurnaz, COP31'de liderlerin ilk haftanın ortasında katılmasının siyasi iradenin teknik müzakerelere doğrudan taşınması anlamına geldiğini ifade etti. Teknik ekiplerin nihai metnin yüzde 90'ını hazırladığını, kalan yüzde 10'un siyasi karar gerektirdiğini vurgulayan Kurnaz, "Liderler müzakerecilere 'Bu konuda esneyebilirsiniz' talimatını erkenden verebilir" dedi; ancak liderlerin mesajları metne yansımazsa iki hafta arasında kopukluk oluşabileceği uyarısında bulundu.
Sıfır atığa ayrı bir gün ayrılmasını ve atık ile metan konusunun ilk kez bu denli merkeze alınmasını önemli bulan Kurnaz, yapay zeka, turizm ve kültürel mirasın programda yer almasını da olumlu değerlendirdi. Bununla birlikte iklim değişikliğinin etkilerine uyuma ayrı bir gün ayrılmadığına ve fosil yakıtlardan çıkışın enerji gününde açıkça adlandırılmadığına dikkat çekti.
Kurnaz'a göre Antalya'da yaklaşık 100 gündem maddesi görüşülecek ve uyum hedefi, adil dönüşüm, finansman ile salım azaltımı belirleyici olacak. Haziran'daki Bonn görüşmelerinde küresel uyum hedefinde ilerleme kaydedilemediğini, Belem'de kararlaştırılan adil dönüşüm mekanizmasının işletilmesine dair bir karar taslağının ise COP31'de beklendiğini söyleyen Kurnaz, gelişmiş ülkelerin 2035'e kadar yıllık 300 milyar dolar hedefine ve uyum finansmanını üç katına çıkarmaya nasıl ulaşacağını gösterecek yol haritasının en çok tartışılacak konu olacağını kaydetti. Ülkelerin yeni ulusal katkı beyanlarının hâlâ 1,5 derece hedefiyle uyumlu olmadığını da ekledi.
Türkiye'nin AB üyesi, gelişmekte olan ülkeler grubunun parçası, petrol ihracatçısı ya da küçük ada devleti olmamasının ona arabuluculuk esnekliği kazandırdığını belirten Kurnaz, 2053 net sıfır hedefine giden yolun ara hedeflerle netleştirilmesini, yatırıma hazır projelerin uluslararası finans kuruluşlarına sunulmasını ve Türkiye'nin "Akdeniz'in sesi" olmasını önerdi. Kurnaz, Akdeniz'in dünya ortalamasından hızlı ısındığını hatırlatarak, havza için uyum ve su güvenliği odaklı bir işbirliği girişiminin hem bölgeye hem Türkiye'ye kalıcı fayda sağlayacağını söyledi.
