Laboratuvar ortamında yetiştirilen minyatür insan beyni modelleri, NASA ile SpaceX'in 35. Ticari İkmal Hizmetleri (CRS-35) görevi kapsamında Uluslararası Uzay İstasyonu'na (UUİ) ulaştı. Salı günü Florida'daki Cape Canaveral'dan fırlatılan görevin Dragon kapsülü, 15 Ekim'de Türkiye saatiyle 18.00'de yörüngedeki istasyona kenetlendi.
Kapsül, istasyona yaklaşık 2 bin 860 kilogram malzeme taşıdı. Yükün önemli bir parçasını, sinir dokusu barındıran ve miBrains olarak adlandırılan üç boyutlu minyatür insan beyni modelleri oluşturdu. NASA'nın açıklamasına göre bu modeller beş haftalığına yörüngeye gönderildi ve mikro yerçekimi ile radyasyonun insan beyni üzerindeki etkilerini araştırmak için kullanılacak.
Deneyde, uzayda bekletilen örnekler Dünya'da aynı koşullarda saklanan eşdeğerleriyle kıyaslanacak. Bu yöntemle kısa süreli uzay uçuşunun beyin hücrelerinde ne tür değişikliklere neden olduğunun saptanması hedefleniyor. Bilim insanları, söz konusu değişimleri hücresel ve genetik düzeyde inceleyecek; elde edilecek bulguların insan yaşlanması ve nörolojik hastalıklarla bağlantılı süreçlerin daha iyi kavranmasına katkı sunması bekleniyor.
Çalışmanın, ilerleyen dönemde Ay'a, Mars'a ve daha uzak hedeflere düzenlenecek uzun soluklu görevlerde astronotların beyin sağlığını korumaya yönelik yöntemler geliştirilmesine de yardımcı olabileceği belirtiliyor. Uzun süreli uzay görevlerinde daha önce kas kaybı, kemik yoğunluğunda azalma, görme bozuklukları ve vücut sıvılarının dağılımında farklılaşma gibi fiziksel etkiler tespit edilmişti.
CRS-35 görevi kapsamında, mikro yerçekiminin bitki hastalıklarının gelişimine etkisini araştıran bir deney de gerçekleştirilecek. Uzayda yetiştirilen bitkiler, astronotlara besin sağlamanın yanı sıra karbondioksiti emerek oksijen üretmeleri nedeniyle uzun süreli insanlı görevlerde kritik rol oynuyor. Araştırmacılar, bu çalışmanın hastalıklara karşı daha dayanıklı bitki türlerinin geliştirilmesine katkı sağlamasını umuyor.
Deneylerde kullanılan örneklerin, kasım ayının ortasında Kaliforniya açıklarına inmesi planlanan kapsülle Dünya'ya geri getirilmesi öngörülüyor.
