Samanyolu Galaksisi'nde yaklaşık iki on yıldır kökeni çözülemeyen yüksek enerjili bir gama ışını kaynağının, iki nötron yıldızının birleşmesiyle oluşan bir kilonovanın kalıntısı olabileceği ileri sürüldü. arXiv'de yayımlanan ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş yeni çalışma, bu senaryonun doğrulanması halinde galakside tespit edilen ilk kilonova kalıntısına ulaşılmış olacağını ortaya koyuyor.
HESS J1507−622 olarak adlandırılan kaynak, Namibya'daki Yüksek Enerji Stereoskopik Sistem (HESS) teleskop dizisi tarafından 2006 ve 2007 yıllarında saptandı. Kaynağın radyo dalgaları ya da X-ışınları gibi daha düşük enerjili ışınımlarla eşleştirilememesi ve Samanyolu'nun ana düzleminden uzakta konumlanması, onu gökbilimciler için uzun süre bir bilmece haline getirdi. Daha önceki araştırmalarda gama ışınlarının bir süpernova patlamasının artıklarıyla ilişkili olabileceği değerlendirilse de kesin bir sonuca varılamamıştı.
Nötron yıldızları, büyük kütleli yıldızların yaşamlarının sonunda ortaya çıkabilen ve son derece yoğun olan gök cisimleri. Birbirinin çevresinde dönen iki nötron yıldızı zaman içinde enerji yitirerek yaklaşıyor ve sonunda çarpışıp birleşebiliyor. Bu süreçte muazzam miktarda enerji açığa çıkarken madde uzaya saçılıyor. Nötron bakımından zengin bu maddenin içinde atom çekirdeklerinin hızla nötron yakalaması, altın ve platin gibi ağır elementlerin oluşmasına olanak tanıyor. Bu nedenle nötron yıldızı birleşmeleri, evrendeki ağır elementlerin kaynağı açısından kritik önem taşıyor.
Araştırmacılar, kaynağın özelliklerini açıklayabilmek için varsayımsal bir kilonova kalıntısının matematiksel modelini kurdu. Modelde kalıntının yaşı ve uzaklığının yanı sıra birleşme sırasında salınan enerji, uzaya fırlatılan madde miktarı ve bu maddenin genişleme hızı da hesaba katıldı. Kalıntıdan yayılan enerji yüklü parçacıkların üretebileceği radyasyon hesaplanarak HESS J1507−622 gözlemleriyle karşılaştırıldı. Sonuçta modelin, kaynaktan ölçülen gama ışını emisyonunu yeniden üretebildiği görüldü. Analizlerin, yaşı bin yıldan az olan bir kilonova kalıntısı ihtimalini desteklediği bildirildi.
Kaynağın galaksinin ince ana düzlemi dışında yer alması da çalışmada ayrıca ele alındı. Samanyolu'ndaki yıldızların büyük çoğunluğu bu düzlemde bulunduğundan, araştırmacılar nötron yıldızlarından birinin ya da her ikisinin oluşumları sırasında güçlü bir itme kazanarak ana düzlemden uzaklaşmış olabileceğini düşünüyor.
Araştırmacılar kilonova senaryosunu, kaynağın gözlemlenen özelliklerini tutarlı biçimde açıklayan güçlü bir hipotez olarak tanımlıyor. Ancak bulgular henüz kesin bir keşif niteliği taşımıyor; HESS J1507−622'nin gerçek doğasının ortaya konabilmesi için yeni gözlemlere ve ek araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.
