Η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για την Κύπρο, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, δήλωσε ότι η συμφωνία στο Κυπριακό βρίσκεται ταυτόχρονα πολύ μακριά και πολύ κοντά. Τόνισε ότι η λύση εξαρτάται από τους ίδιους τους Κύπριους, σημειώνοντας: «Εμείς μπορούμε μόνο να στηρίξουμε και να παραμείνουμε δεσμευμένοι στην προσπάθεια να τους βοηθήσουμε να πετύχουν».
Η Ολγκίν εξήγησε ότι η συμφωνία απέχει επειδή σήμερα δεν υπάρχει επαρκής πολιτική βούληση για σοβαρή αντιμετώπιση των δύσκολων ζητημάτων που πρέπει να επιλυθούν για μια συνολική λύση. Παράλληλα, είπε ότι η λύση είναι κοντά, διότι και οι δύο πλευρές γνωρίζουν τα συμφέροντά τους και πώς αυτά μπορούν να συγκλίνουν. Επισήμανε ότι οι συναντήσεις των δύο ηγετών δεν οδήγησαν σε πρόοδο για τα σημεία διέλευσης ή άλλα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), ούτε έγιναν βήματα για συμφωνία στη μεθοδολογία που απαιτείται πριν από οποιαδήποτε διαπραγματευτική διαδικασία.
Ερωτηθείσα για τις 7 προτάσεις στις οποίες αναφέρθηκε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Έρχιουρμαν και τις 19 προτάσεις του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, η Ολγκίν είπε ότι οι ηγέτες μπορούν να μιλούν για 4, 5, 7, 10 ή 19 προτάσεις, αλλά το ζήτημα δεν είναι ο αριθμός. Το κρίσιμο, όπως ανέφερε, είναι αν οι ηγέτες έχουν την ικανότητα και την πολιτική βούληση να συμφωνήσουν σε μέρος ή στο σύνολό τους και, κυρίως, να τις εφαρμόσουν. Αναφερόμενη στους πολιτικούς υπολογισμούς που καθορίζουν τις αποφάσεις των ηγετών, υποστήριξε ότι η αλλαγή εξαρτάται από το αν η συμβίωση σε μια επανενωμένη Κύπρο θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία από αυτούς.
Απαντώντας στην κριτική της ελληνοκυπριακής πλευράς ότι δεν βρίσκεται μόνιμα στο νησί, η Ολγκίν ανέφερε ότι δεν χρειάζεται να συμμετέχει στις συναντήσεις των ηγετών ούτε να εγκατασταθεί στην Κύπρο για να συνεχιστεί ο διάλογος, αφού στόχος των διμερών συναντήσεων είναι να συζητούν οι ηγέτες κατ' ιδίαν και ελεύθερα. «Ο ρόλος μου είναι να διευκολύνω τις συνομιλίες μεταξύ των μερών. Η αποστολή μου είναι να τους βοηθήσω να βρουν κοινό έδαφος για να προχωρήσουν. Δεν είμαι μέρος του διαλόγου ούτε συμμετέχω προσωπικά στις διαπραγματεύσεις», είπε, προσθέτοντας ότι ελπίζει οι δύο κοινότητες να δώσουν προτεραιότητα σε ό,τι τις ενώνει και όχι στο επώδυνο παρελθόν, και ότι πιστεύει στην ικανότητα των Κυπρίων να οικοδομήσουν κοινό μέλλον.
Η Ολγκίν χαρακτήρισε την πρακτική συνεργασία, την πολιτική βούληση και την κυπριακή ιδιοκτησία της διαδικασίας ως προϋποθέσεις για λύση και εξέφρασε την ελπίδα ότι η τριμερής συνάντηση της 9ης Νοεμβρίου θα ενθαρρύνει συμφωνία στις πρωτοβουλίες που συζήτησαν οι δύο ηγέτες. Χαιρέτισε τις συναντήσεις των τελευταίων μηνών, λέγοντας ότι ο απευθείας διάλογος είναι πάντα χρήσιμος, υπενθύμισε όμως ότι οι πράξεις μετρούν περισσότερο από τα λόγια και ότι οι συναντήσεις αυτές δεν έδειξαν την πολιτική βούληση που απαιτείται για να αλλάξει το status quo· γι' αυτό, όπως είπε, συνεχίζει να παροτρύνει τους ηγέτες να εφαρμόσουν τα ΜΟΕ.
Σημείωσε ότι η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων εξαρτάται και από τις δύο πλευρές και ότι η τελική απόφαση ανήκει σε αυτές. Κατά την Ολγκίν, η σημερινή κατάσταση διαφέρει από εκείνη του 2024, καθώς οι δύο πλευρές προσπαθούν να δημιουργήσουν τις συνθήκες για διαπραγματεύσεις που θα μπορούσαν να τερματίσουν τη διαίρεση του νησιού. Παραδέχθηκε ότι οι επανειλημμένες αποτυχίες προκάλεσαν απογοήτευση, αλλά συνέβαλαν και στην κατανόηση των φόβων, των ζωτικών συμφερόντων και των ανησυχιών των δύο κοινοτήτων για την ευημερία τους. Αναφερόμενη στις περιφερειακές και παγκόσμιες εξελίξεις, εξέφρασε την ελπίδα ότι οι ηγέτες θα κάνουν οι ίδιοι το βήμα πριν ασκηθούν μεγάλες πιέσεις, σημειώνοντας ότι ο κατάλογος των ΜΟΕ βρίσκεται στο τραπέζι εδώ και πολλά χρόνια και ότι το έργο των τεχνικών επιτροπών καλύπτει επείγουσες ανάγκες σε συγκεκριμένους τομείς.
