Güneş Sistemi'nin en uzak bölgelerinden biri olan Kuiper Kuşağı'ndan Dünya'ya ulaşan toz taneciklerinde, Dünya'daki sudan farklı türde, ağır oksijen izotoplarınca zengin antik bir suyun izleri tespit edildi. NASA Johnson Uzay Merkezi'nden gezegen bilimci Lindsay Keller liderliğinde yürütülen araştırma, Güneş Sistemi'nin dış kesimlerindeki su rezervinin, Güneş'e yakın bölgelerde yaşanan değişimlerden etkilenmeden korunduğuna işaret ediyor.
Araştırmacılara göre bulgular, "gaz devi gezegenlerin yörüngelerinin ötesinde, iç Güneş Sistemi maddelerinden büyük ölçüde yalıtılmış büyük bir ağır su rezervinin varlığına dair ikna edici bir kanıt" niteliği taşıyor. Güneş Sistemi'ndeki suyun büyük bölümünün dev gezegenlerin uydularında buz halinde bulunduğu ve Dünya'daki suyun bu toplam hacim içinde oldukça küçük kaldığı biliniyor.
Neptün'ün yörüngesinin ötesinde, Güneş'e yaklaşık 30 astronomik birim uzaklıkta bulunan Kuiper Kuşağı, şimdiye kadar çok az uzay aracının ulaşabildiği soğuk ve karanlık bir bölge. Buradaki buz ve kaya parçalarının, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce Güneş'i çevreleyen toz ve gaz bulutundan oluşmalarından bu yana en az değişime uğramış kalıntılar arasında olduğu düşünülüyor. Ancak bölgeye sonda göndermek ya da oradan örnek getirmek, yüksek maliyet ve zorluklar nedeniyle şimdilik mümkün görülmüyor. Bu nedenle bilim insanları, her yıl tahminen 5 bin 200 ton olarak Dünya'ya düşen kozmik toza yöneldi.
Keller ve ekibi, NASA'nın yüksek irtifa uçaklarıyla stratosferden toplanan malzemeler arasında 10 ila 30 mikrometre çapında 12 toz taneciği belirledi. Taneciklerin kökenini anlamak için Güneş'ten gelen enerjik parçacıkların mineral yapısında bıraktığı radyasyon izleri sayıldı. Uzayda ne kadar uzun süre kalırsa bu izleri o kadar çok biriktiren taneciklerde, asteroit kuşağı ya da Jüpiter ailesi kuyruklu yıldızlarından gelen tozlara kıyasla yaklaşık 100 kat daha yoğun iz bulundu. Bu durum, taneciklerin Kuiper Kuşağı kadar uzak bir bölgeden gelip Poynting-Robertson etkisiyle yavaş yavaş Güneş'e doğru sürüklendiği görüşünü destekledi.
Taneciklerin bileşimi de dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Belirli karbonlu göktaşlarının yaklaşık dört katı karbon içeren taneciklerde, saponit ve serpantin gibi killer ile suyun kayalarla tepkimesi sonucu oluşan hidratlı mineraller saptandı. Bu, taneciklerin koptuğu gök cisimlerinin içinde geçmişte sıvı suyun bulunduğunu gösteriyor. Araştırmacılara göre radyoaktif bozunma ya da çarpışmaların ürettiği ısı, bazı buzlu cisimlerin iç kısımlarını suyu eritecek ölçüde ısıtmış olabilir.
Su çoktan yok olmuş olsa da minerallerin, bir zamanlar su moleküllerine ait olan oksijenin bir kısmını koruduğu belirlendi. Ekip yaptığı ölçümlerde oksijen-17 ve oksijen-18 gibi ağır izotoplarda alışılmadık bir yoğunlaşma tespit etti. Hidratlı mineralleri oluşturan kimyasal tepkimeleri modelleyen araştırmacılar, bu minerallerin söz konusu izotoplarca son derece zengin bir sudan oluştuğu ve milyarlarca yıl önce dış Güneş Sistemi'nde var olan antik bir su rezervinin imzasını taşıdığı sonucuna vardı.