ABD Havacılık ve Uzay Ajansı'na (NASA) ait Neil Gehrels Swift Gözlemevi, göreve başlamasının üzerinden 22 yıl geçtikten sonra kontrolsüz bir şekilde Dünya'ya düştü. ABD Uzay Kuvvetleri, uzay aracının Endonezya yakınlarında atmosfere girdiğini doğruladı.
Swift'in yörüngesinin, son birkaç yıldır etkisini sürdüren yoğun güneş aktivitesi nedeniyle giderek alçaldığı ifade edildi. Güneş kaynaklı bu etkinin, gözlemevinin beklenenden daha erken bir tarihte atmosfere dönmesinde belirleyici rol oynadığı belirtildi.
Space.com'da yer alan habere göre, ABD Uzay Kuvvetleri'nin verilerini esas alan uydu izleme uzmanı Jonathan McDowell, Swift'in atmosfere yeniden giriş noktasının Sumatra adasının kuzeyi olduğunu aktardı. Böylece aracın düşüşüne ilişkin konum bilgisi, hem askeri kaynaklar hem de bağımsız izleme uzmanı tarafından teyit edilmiş oldu.
Yaklaşık 1,5 ton ağırlığındaki uzay aracının ne kadarlık bölümünün atmosferden geçerken yandığı ise henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. NASA yetkilileri, düşüş öncesinde yaptıkları değerlendirmede Swift'in büyük kısmının atmosferde yanarak yok olacağını öngörmüş, geriye kalabilecek parçalardan herhangi birinin hasara yol açma ihtimalinin oldukça düşük olduğunu vurgulamıştı.
Gözlemevinin yörüngede planlanandan daha hızlı alçalması üzerine bir kurtarma girişimi de gündeme gelmişti. Bu kapsamda savunma teknolojileri alanında faaliyet gösteren Katalyst Space Technologies şirketine ait Link adlı uzay aracı, 3 Temmuz'da Marshall Adaları'ndan fırlatılmıştı. Planlamaya göre Link, Swift'i yakalayarak yörüngesini yükseltecek ve gözlemevinin ömrünü uzatacaktı.
Ancak Link, itiş sisteminde ve aracın yönelimini korumaya yarayan reaksiyon tekerleklerinde ortaya çıkan sorunlar nedeniyle bu görevi yerine getiremedi. Kurtarma girişiminin başarısız olmasıyla birlikte Swift'in atmosfere kontrolsüz girişi kaçınılmaz hale geldi.
Swift Gözlemevi'nin düşüşü, yoğun güneş aktivitesinin alçak yörüngedeki uzay araçları üzerindeki etkisini bir kez daha gündeme taşıdı. Yirmi iki yılı aşan görev süresinin ardından gözlemevi, Endonezya açıklarında atmosfere girerek yolculuğunu tamamladı.
