Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Lefkoşa milletvekili adayı Prof. Dr. Mehmet Çakıcı, KKTC'de standart belirleme ve denetim sisteminin parçalı, yetersiz ve çoğunlukla olaylar yaşandıktan sonra devreye giren bir yapıda olduğunu savunarak bağımsız bir Kıbrıs Türk Standartları ve Akreditasyon Enstitüsü kurulmasını önerdi.
Çakıcı, ülkede ürün güvenliğine yönelik yasa, kurul ve laboratuvar çalışmaları bulunmasına rağmen tüm alanları kapsayan, bağımsız ve güçlü bir ulusal standartlar kurumunun henüz oluşturulmadığına dikkat çekti. Laboratuvar kurmanın önemli ancak tek başına yetersiz olduğunu belirten Çakıcı, "Hangi alanda hangi kriterin uygulanacağı, kimin denetleyeceği ve sonuçların halka nasıl açıklanacağı belirlenmemişse ortada bütünlüklü bir denetim sistemi yoktur" ifadesini kullandı.
Denetim eksikliğinin yalnızca ithal ürünleri ilgilendirmediğini vurgulayan Çakıcı, ulaşım, turizm, gıda güvenliği, inşaat, iş yerleri ve hastaneler gibi insan yaşamını doğrudan etkileyen tüm alanlarda bilimsel ve ölçülebilir standartlara ihtiyaç bulunduğunu söyledi. Çakıcı, "Bilimsel kriter yoksa denetim keyfîleşir. Denetim düzenli yapılmazsa ihmaller birikir. İhmaller biriktiğinde kazalar ve facialar kaçınılmaz hâle gelir" dedi ve devletin görevinin olaydan sonra sorumlu aramak değil, riski önceden ortadan kaldırmak olduğunu kaydetti.
Yetkilerin farklı kurumlar arasında dağıldığını ve sorumluluğun sık sık bir kurumdan diğerine aktarıldığını belirten Çakıcı, "Vatandaş hangi dairenin sorumlu olduğuyla ilgilenmiyor; canının, sağlığının ve malının korunmasını istiyor" diye konuştu. Önerdikleri yapının yeni ve hantal bir bürokrasi yaratmayacağını, mevcut birimleri bilimsel, özerk ve siyasi müdahaleden uzak tek bir çatı altında koordine ederek yetki karmaşasını gidermeyi hedeflediklerini aktardı.
Çakıcı'nın önerileri arasında ISO, EN ve uygun TSE standartları temel alınarak KKTC'ye özgü ulusal standartların hazırlanması, denetimlerin uzman ve akredite ekiplerce risk esasına göre yapılması ve gıda, turizm, ulaşım, inşaat, yangın güvenliği ile sağlık alanlarında zorunlu asgari kriterlerin belirlenmesi yer aldı. Denetim sonuçlarının, eksikliklerin ve yaptırımların dijital ortamda kamuoyuyla paylaşılmasını isteyen Çakıcı, işletmelere uyum için rehberlik ve makul geçiş süreleri tanınmasını, ağır ihmal durumunda ise faaliyet durdurma ve ürün geri çağırma gibi önlemlerin uygulanmasını önerdi.
Denetimin işletmeleri cezalandırmak için değil, vatandaşı korumak ve kurallara uyan işletmeler arasında adil rekabeti sağlamak için gerekli olduğunu belirten Çakıcı, "Dürüst çalışan işletme denetimden korkmaz; kuralsızlığın yarattığı haksız rekabetten korunur" dedi. Çakıcı, olayların ardından konuşan değil riskleri önceden gören bir devlet düzeni önerdiklerini belirterek, "Standart, denetim ve hesap verebilirlik yoksa güven de yoktur" sözleriyle açıklamasını tamamladı.